Robert Jacobsen

Robert Julius Tommy Jacobsen werd geboren op 4 juni 1912 in Kopenhagen, Denemarken, en overleed op 26 januari 1993 in Tågelund, Denemarken. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste moderne beeldhouwers van Denemarken en geldt als een pionier van de abstracte en concrete beeldhouwkunst.

Jacobsen was grotendeels autodidact. Aanvankelijk werkte hij met hout en steen en liet hij zich inspireren door volkskunst en niet-westerse kunstobjecten. Zijn vroege werk kenmerkt zich door fantasierijke, organische vormen. In de jaren dertig en veertig maakte hij deel uit van de Deense avant-garde.

In 1947 verhuisde Jacobsen naar Parijs, een beslissend keerpunt in zijn carrière. Daar ontwikkelde hij zijn karakteristieke gelaste ijzeren sculpturen en omarmde hij de concrete kunst, mede dankzij Denise René, een invloedrijke Parijse galeriehoudster die hem aanmoedigde de abstractie verder te verkennen. Zijn werk uit deze periode is non-figuratief en onderzoekt ruimte, ritme, balans en de interactie tussen toeschouwer en sculptuur. Jacobsen benadrukte dat het perspectief, de beweging en de betrokkenheid van de toeschouwer een essentieel onderdeel vormen van de ervaring van het kunstwerk. Daarmee doorbrak hij het traditionele idee van één ‘juist’ gezichtspunt.

Jacobsen was bovendien een gepassioneerd liefhebber van jazz, met een bijzondere voorkeur voor Duke Ellington. Tijdens het werken luisterde hij vaak naar jazz, en die muziek beïnvloedde het ritme, de dynamiek en de improvisatorische energie van zijn sculpturen. Zoals jazz bestaande patronen buigt, laat swingen en doorbreekt, zo verkennen Jacobsens vormen beweging en onverwachte ruimtelijke relaties, waardoor zijn abstracte werk een levendige, muzikale kwaliteit krijgt.

De lichtheid van zijn sculpturen is eveneens een belangrijk kenmerk. Hij liet zich inspireren door kalligrafische tekens, en in zijn werk is duidelijk een lichte, kalligrafische penseelvoering voelbaar, vertaald naar driedimensionale vormen in ijzer. Door het ijzer zwart te schilderen, versterkte hij het contrast en de elegantie van de vormen en benadrukte hij hun visuele ritme. Daarmee zette Jacobsen zich af tegen eerdere abstracte beeldhouwkunst, die vaak zwaarder en massiever oogde. Deze benadering droeg bij aan de ontwikkeling van de concrete beeldhouwkunst, een stroming binnen de abstracte kunst die geïnspireerd werd door Constructivism en die zich richt op vorm, ruimte en de waarneming van de toeschouwer, eerder dan op verhaal of emotie.

Na meer dan twintig jaar in Frankrijk keerde Jacobsen in 1969 terug naar Denemarken, waar hij monumentale sculpturen voor de openbare ruimte bleef realiseren. Daarnaast bouwde hij een indrukwekkende academische loopbaan op als hoogleraar beeldhouwkunst aan de Academie voor Schone Kunsten in München (1962–1982) en aan de Koninklijke Deense Academie voor Schone Kunsten in Kopenhagen (1976–1983). Zijn werk is opgenomen in belangrijke museumcollecties over de hele wereld en is te vinden in de openbare ruimte in Denemarken en elders in Europa, waaronder het landschapskunstproject in de Tørskind Grintgroeve.

Jacobsen ontving talrijke onderscheidingen, waaronder de Thorvaldsen-medaille (1967), de Prins Eugen-medaille (1974) en de Franse Ordre des Arts et des Lettres (1987). Tegenwoordig wordt hij niet alleen gewaardeerd om zijn meesterschap in het werken met metaal, maar ook om zijn vernieuwende visie op beeldhouwkunst als een interactieve, ruimtelijke en ritmische ervaring, waarin kunstwerk en toeschouwer met elkaar in dialoog treden.